Hoe de natuur Waterzande vormgeeft

Zilte zeelucht, uitgestrekte polders en de eindeloze Westerschelde. Dat is het decor van Waterzande. Maar hoe laat je een nieuw dorp opgaan in zo'n bijzonder landschap? Of beter nog: hoe zorg je ervoor dat het landschap mee de identiteit van het dorp bepaalt? Daarover gingen we in gesprek met (landschaps)architecten Lieve De Cock van LiPS en Peter Duerinck van Atelier Artisjok.

Een dorp dat ontstaat vanuit het landschap

Het is een stralende lentedag wanneer ik Lieve en Peter verwelkom in Waterzande. De ochtendzon zet het kijkappartement in een warm licht en buiten strekt de Westerschelde zich indrukwekkend voor ons uit. "Dit is zo'n project dat je vastneemt en eigenlijk nooit meer loslaat", glimlacht Peter. "Je rijdt letterlijk tot het einde van de weg en komt terecht in een compleet andere wereld."

Voor Lieve begon dat verhaal al in 2017, toen ze de opdracht kreeg om een masterplan uit te werken voor een volledig nieuw dorp. "De combinatie van het open polderlandschap en de invloed van de Westerschelde maakt deze plek uitzonderlijk", vertelt ze. "Dat samenspel gaf ons de kans om een dorp te ontwerpen dat echt verbonden is met zijn omgeving."

Groeien met de natuur

Die verbondenheid zie je ook terug in de manier waarop het landschap werd aangelegd. Geen volgroeide bomen of grote beplanting, maar een doordachte basis die de tijd krijgt om zich natuurlijk te ontwikkelen. "We zijn bewust klein gestart", legt Peter uit. "Zo kan het landschap geleidelijk groeien en ontstaat er een mooi, vloeiend geheel waarbij de overgang tussen collectieve en private ruimtes heel natuurlijk aanvoelt."

"En net daarin zit de kracht", vult Lieve aan. "Als je geduld hebt, zal het straks lijken alsof de huizen en appartementen altijd al deel uitmaakten van dit landschap, in plaats van dat het landschap achteraf werd aangelegd."

Ruimte voor biodiversiteit

Ook biodiversiteit speelde vanaf het begin een belangrijke rol. Er werd gekozen voor lokaal geteelde zaden en plantensoorten die van nature thuishoren in deze omgeving.

"We zien nu al hoe bijen en vlinders hun weg vinden naar het nieuwe landschap", vertelt Peter. "En ik verwacht dat er de komende jaren nog heel wat bijzondere insectensoorten zullen opduiken. Dat is precies wat je hoopt te bereiken wanneer je de natuur de ruimte geeft om haar werk te doen."